Text Size

Erosketa

 x 

Saskia hutsik dago
  • Txori baten portreta egiteko
  • Labur txintan
  • Bidaiak
  • Guía del GR 225. Fuerte de Ezkaba - Urepel
  • Ximunen baratzea
  • Zaldi beltzak zeruan
  • Hiru hartzak
  • El informe Ulises
  • Gehiago garenean
  • Herejeen alaba
  • Toponimia navarra. VII. Cuenca de Pamplona. Cendea de Antsoain
  • Toponimia navarra. X Artajona. Toponimia vasca - Artaxoa. Euskal toponimia

Penal de San Cristobal/Ezkaba: derribos contra la memoria

Upaingoa - Ensayo breve

Bi hizkuntzazko argitalpena Euskara-Gaztelera

2011. urtea

124 or.

136 argazki eta planoak
Description

San Kristobal gotorlekua deitutako ziega frankistatik bizirik atera nintzen, eta belarrira heldu zait Iruñeko zenbait agintarik lohitu nahi dutela hango harrien azpian izandako ehunka hildakoen eta inguruetan «zorigaiztoko borrokan» zendutakoen oroitzapena.
Guk, 1939an bidegabeki gailenduok, ez genuen sekulan sinetsi trantsizioak, edo, hobeki esanda, transakzioak, garaile bihurtuko gintuenik; besteak beste, garaituak izan ondoren ez baita atzera egiterik. What is done cannot be undone. Hala ere, itxaropena genuen diktadura gaiztoko urte anker eta luze horien miseriak noizbait geldituko zirela. Ez du hala ematen.
Ez ote da gutxienez errespetatu behar matxinadaren aurka agertzeagatik errepresalia zinikoak pairatu zituzten pertsonen oroimena? Ez ote da gutxienez saihetsi behar matxinada antolatu zuten genoziden gaineko oroitzapena? Ez ote zaizkie gutxienez familiakoei itzuli behar Errepublikari fideltasuna gorde zioten jende askoren gorpuzkinak? Ez ote dira gutxienez gorde eta errespetatu behar matxinatuek, historiaren arabera, bere biktimak erailtzeko hautatu zituzten leku santuak?
Gailenduak ginenez, leialok ez genuen gerran harrapatutako ondasunik berreskuratu nahi; bai, ordea, pairatu genuen porrota erabat bidegabea izan zela aitortzea. San Kristobal gotorlekua XIX. mendeko erlikia arkitektonikoa da, baina bere ospe moralak Francoren garaia gainditzen du. Horregatik, hain zuzen ere, den bezala errespetatu behar da, bere baitan hartu zituen milaka martiri errepublikanoen oroimenez.
Ernesto Carratalá. San Kristobal gotorlekuan preso egondakoa, 1937ko apiriletik 1938ko irailera

Un libro recopila información sobre el derribo de tres muros en el fuerte de San Cristóbal
Eduardo Montagut Contreras (27-05-2011) elpais.com

Un libro denuncia que el Penal de San Cristóbal ha sido "desfigurado"
abc.es (26-05-2011)

Un proyecto recrea San Cristóbal como centro de interpretación de la Memoria Histórica
Lola Cabases. Noticias de Navarra (25-01-2014)

Cazarabet conversa con... Autobús de la Memoria, colectivo autor de "Simbología golpista en Navarra. Memoria y presencia del franquismo. 1936-2014"
La librería de Cazarabet


autobusH255